Gaurko irekiera oso ahula izan da Ibex 35arentzat, baina lehenengo minutuak igaro ondoren emaitzak guztiz aldatu egin dira eta %0,2 puntu berreskuratu ditu. Inbertsoreek ez dakite nola jokatu, azkenengo mugimenduak oso arraroak izaten ari dira eta ez dago batere argi zein izango den burtsaren hurrengo urratsa.

Dena dela, Europako burtsaren kasuan, hau da, Eurostoxx 50aren zerrendan, UBSren jaitsiera albiste nagusian bihurtu da, hain zuzen ere %2,5 puntu galdu ditu. Baina selektibo horren goikaldean kokatzen diren baloreak honako hauek dira: Carrefour, Deutsche Bank eta ING Groep. Aldiz, txanponaren bestaldean, Unibail, SAP eta Iberdrola egongo lirateke, galera garrantzitsuekin.

Ibexari dagokionez, Santander eta BBVA bankuek gorakada handienak jaso dituzte.

Azken hilabeteetan lortutako datuak negatiboak izan dira eta bere prozesua, orokorrean, beheranzkorra izan da ere, baina une honetan errebote prozesuan aurkitzen dela esan dezakegu. Adituen gomendioa posizio luzeak mantentzea da, baina epe ertainean akzioak erostea aholkatzen dute.

Gaurko irekiera 43,13 eurokoa izan da, bere hurrengo helburua 52 € izanik. Ekonomilarien aholkua inbertsioak mantentzea da, bere azken ekitaldietako bilakaera baikorra izan baita. Momentuz Eurostoxx zerrendaren lehenengo postuen artean kokatzen da.

Ekonomilarien ustez zuzenena itxarotea izango liteke, hots, nahiz eta gaurko irekiera positiboa izan ez da gomendagarria konfidantza handirik hartzea eta hurrengo ekitaldietan izango duen bilakaera gertuz jarraitu beharko dugu. Dena den, egun batetik bestera pairatutako igoera %3,26koa izan da, oso datu pozgarria banku honetarako.

Euskal Autonomi Erkidegoko industri produkzioa %2,7an murriztu zen 2009ko azkenengo hilabetean, 2008ko hilabete beraren alde. Bestalde, 2009 osoko hazkunde-tasa metatua %20,9koa izan zen, bere bilakaera negatiboa izan zen aurreko urtearekin alderatuz, Eustaten datuen arabera.

Sektorei begira, 2009ko abenduko indizearen bilakaerak honako aldakuntzak izan zituen aurreko abenduaren aldean: Energiak %0,4ko aldaketa positiboa izan zuen bitartean, Ekipo-ondasunak %10,9 jaitsi ziren. Aldiz, beherakada nabaria pairatu zuen sektorea Kontsumo-ondasun iraunkorrena izan zen, %23,4ko jaitsiera hain zuzen ere.

Joan den urteko abenduan, urte bereko azaroarekin alderatuz, Energiak %5,9ko aldaketa positiboa izan zuen, Kontsumo-ondasun iraunkorrek eta ez-iraunkorrek, berriz, bilakaera negatiboa izan zuten, %7,1 eta %2,6ko beherakada hurrenez hurren. Bestalde, lurralde historikoen kasuan, abenduko Industri Produkzioaren Indizearen urte arteko bilakaera positiboa izan da Araban (%8,6), baina Bizkaian (%6,8) eta Gipuzkoan (%3,6) emaitza negatiboak izan zituzten. Aldiz, hil arteko hazkunde-tasa positiboa izan da Araban eta Gipuzkoan, baina negatiboa Bizkaian.

Industri jardueraren bilakaera

2009an EAEko Industri Produkzioaren Indizearen balantzean %20,9ko jaitsiera eman zen. Oro har, industri sektore handiek aldakuntza negatiboak izan dituzte urteko emaitza osoan. Zehatz mehatz, Bitarteko ondasunak %25,3 jaitsi dira eta Kontsumo-ondasun iraunkorren kasuan antzekoa gertatu da (%27,2ko beherakada). Ez-iraunkorrei dagokienez, beherakada ahulagoa izan dute 2008ko datuen aldean, %6,5eko jaitsiera hain zuzen ere.

Langabeziak gora egin du azken hilabetean Euskadin, Espainiako Lan Ministerioak emandako datuen arabera. Urtarrilaren amaieran, 178.965 behargin zeuden enplegurik gabe, aurreko hilean baino 10.111 gehiago. Emaitza hauek lurralde historikoka aztertuz, Bizkaia izan da zenbaki absolutuetan langabeen igoera handiena izan duena, 3.685 gehiago, hain zuzen ere (%5,23); dena dela, ehunekoei begira, Arabak izan du hazkunderik nabarmenena, %7,19ko igoera izan baitu, hau da, 1.381 langabe gehiago. Azkenik, Gipuzkoan 2.420 langabe gehiago izan dira urtarrilean (%6,29), eta Nafarroan 2.625, %6,46, alegia.

Estatu osoari dagokionez, langabezia tasa lau milioi langabetik gorakoa da, urtarrileko igoera seigarrena izan baita jarraian. Zehazki, Espainiako langabeen kopurua 4.048.493 pertsonakoa da, hots, 1996. urtetik, zifrarik altuena.

Kontratuak ere gutxitu egin dira

Joan den hilabetean, Euskal Herrian 50.065 kontratazio erregistratu ziren, hau da, 7.516 kontratazio gutxiago aurreko hilabetearekin alderatuta (%13,05 gutxiago); aitzitik, 2009ko hil beraren aldean, 3.389ko desberdintasuna azaltzen da (%6,34 gutxiago). Kontratu guztien artean, 46.022 aldi baterakoak dira, eta 4.043, aldiz, mugagabeak.

Gauzak horrela, aldi baterako kontratazioak %15,20ko jaitsiera izan du hilabete batetik bestera; bestalde, kontratazio mugagabeen kasuan, desberdintasuna %22,15ekoa izan da, bilakaera negatiboa izanik.

Azkenik, lurraldeka, kontratazioen kopururik nagusiena Bizkaian eman da, 28.406 kontratu egin baitira, hau da, aurreko hilean baino %12,77 gutxiago. Gipuzkoari dagokionez, hil batetitik bestera izandako jaitsiera %14,39koa izan da, 14.018 kontraturekin. Araban, aldiz, 7.611 kontratu gehiago egin dira, abenduan baino %11,60 gutxiago, hain zuzen ere.

Burtsa europarrek oso zorte txarrarekin eman diote hasiera urteari, pairatutako atzerapena batez ere nabaria izan da Ftse (%4ko beherakada) eta Ibex 35 (%8ko jaitsiera) selektiboetan. Baina zoritxarra ez da mugatuko soilik aste honetan, adituen ustez otsaila oso gogorra izango da Europako burtsarentzat.

Beste alde batetik, Ibexaren kasuan zentratuz, bere irekiera 11.000 puntuetatik beherakoa izan da, oso albiste negatiboa inbertsore eta baloreentzat. Batez bestekoa baino gehiago galdu duten taldeek hauek izan dira: Grifols , Gamesa, Mapfre, Popular eta Sabadell bankua. Berriz, zerrendaren goikaldeari begira, Tecnicas Reunidas baloreak %1,5 igotzen du. Iberiari dagokionez, talde honek ere emaitza onak lortu ditu irekiera honetan.

Epe laburrean gora egiten jarraituko duela ziurtatzen dute ekonomiariek; horregatik haien gomendioa akzioak erosten jarraitzean datza. Hala ere, aste hau ahula izan daiteke Mapfre baloarentzat, gainera aste batetik bestera izandako aldakuntza negatiboa izan da, baina ez oso nabaria (%0,17).

Bere egoera ez da batere gogorra une honetan; beheranzko joerarekin, adituen gomendioa posizio laburrak izatea da. Gaur goizeko irekiera 3,85 erokoa izan da, bere azken helburua 4,10 € izanik.

Iberia taldeari asko kostatzen zaio 2,25 eurotik gora pasatzea, esaterako, gaurko irekieran 2,19 eurotan kokatzea lortu du. Badirudi pixkanaka baloreak gora egiten duela; hori dela eta, ekonomilarien aholkua Iberian inbertitzea da, bere etekinak momentu honetan onuragarriak baitira.

2009ko abenduan EAEko eraikuntzaren kostuen indizea %0,4 igo zen, azaroan izandako emaitzekin alderatuta. Berriz, 2009 osoko tasari dagokionez, %0,3ko jaitsiera izan zuen aurreko urteko abenduaren aldean, Eustaten datuen atabera.

Etxegintza eta Obra Zibila azpisektoreen kasuan, abenduan antzeko bilakaera pairatu zuten, batez ere lehengaien kostuan zentratuz. Aldiz, etxegintzaren atalean %0,6ko gorakada eman da aurreko hilaren aldean, eta Obra Zibilarenean %0,4koa. Oro har, azpisektore hauen urte arteko bilakaeran hainbat desberdintasun aurkitu ditzakegu: Etxegintzako lehengaien kostuak %1,4 jaitsi ziren, Obra zibilekoak, berriz, %0,6 igo.

Beste alde batetik, sektoreak kontsumitutako lehengaien artean, urtetik batetik bestera inflazio-tasarik handienak izan zituztenek honako hauek dira: Petrolia fintzea (%20,5), Ura (%7,4), Ez-metalezko industria (%2,5) eta Altzarigintza (%1,6). Ordea, mmurrizketak izan dituzten lehengaiek beste hauek izan ziren: Metalurgiaren (%-16,3), Energia elektriko eta gasaren (%15,3), Material elektrikoaren (%-4,7) eta Industria Kimikoaren (-3,7), hain zuzen ere.

Europako burtsak lasaitasun egoerara itzuli dira; gaur goizean behin gehiagotan gora egin baitute, batez ere Obamaren hitzaldi berriaren ondorioz. AEBetako presidenteak oraingo honetan biztanleen eta inbertsoreen ongizatea aldarrikatzen du, banku handiak kolokan ipini gabe.

Ibexari dagokionez, azken ordu hauetan pairatutako gorakada %1ekoa izan da eta 11.200 puntuetara gerturatzea lortu du. Baloreen kasuan, Iberia selektiboaren lidergoan bihurtu da, baina etekin gehien atera dituen sektorea bankuena izan da, Bankinter, Santander, Popular eta Banesto, hain zuzen ere. Dena dela, BBVA taldea zerrendaren erdialdean geratzen da %1eko igoerarekin, Santanderren %3ko gorakadaren alde. Horretaz gainera, Inditex baloreak emaitza positiboa lortu duen beste taldea izan da, %2ko gorakadarekin.

Egungo igoera oso geldoa izaten ari da, Iberia taldeari asko kostatzen zaio 2,25 eurotik pasatzea; ildo berari jarraituz, gaurko irekiera 2,20 eurokoa izan baita. Izan ere, ez da emaitza negatiboa, atzoko datua baino positiboagoa delako. Une honetan, ekonomilarien gomendioa akzioak erostea da.

Nahiz eta orain arte goranzko prozesuan murgildu, azkenengo ekitaldietan beheranzko joera izan du eta epe laburrean behera egiten jarraitzea oso posiblea izango liteke. Bestalde, adituen aburuz, gomendagarriena akzioak edo inbertsioak saltzea da.

Inditex baloreak egoera ezinhobea bizitzen du, bere goranzko joerarekin jarraitzen baitu eta gainera, analisten gomendioa akzioak erostea da. Egun batetik besterako igoera %3,18koa izan da eta aurreikuspena hurrengo ekitaldietarako gora egiten jarraitzea da.

Ibexaren egoera gero eta ahulagoa izaten ari da, azkenengo ekitaldietan puntuak galdu ditu etengabe, 11.100 puntuetan kokatu arte, hau da, gaurko irekieran pairatutako beherakada %2 puntuetakoa izan da eta analisten ustez behera egiten jarraitu dezake. Estatuko selektiboaren barnean kolokan dauden talde handiak Banesto eta Santander bankuak dira, %3 inguruko galerekin; horretaz gainera, beraiekin batera Bankinter taldea herrestatzen dute.

Bestalde, Euro Stoxx 50 selektiboari dagokionez, pairatutako %1,5eko erorketak ez du zerikusirik finantza-sektoreak jasandako %2,5eko jaitsierarekin; behin gehiagotan BBVA taldeak behekaldean aurkitzen dela, Unicredit, Deutsche Bank eta Arcelormittal baloreekin batera.

Oro har, gainontzeko europar selektibo nagusienek, Ftse, Cac eta Dax, ahal duten moduan egoera negargarria sahiesten saiatzen dira, baina %1eko galerak izan dituzte guztiek.

Errebote prozesuan aurkitzen den balorea da. Nahiz eta une honetan bere akzioen prezioa 8,6 eurotan kokatu, ekonomilariek epe laburrean 9,80 eurotara iritsiko dela iragartzen dute. Hori dela eta, adituek Baneston inbertitzen jarraitzera animatzen dute.

Gaur goizeko irekiera oso negatiboa izan da Santander bankuarentzat, egun batetik bestera %3,16 puntu galdu baititu eta analistek zituzten aurreikuspenak agian ez dira betetzen epe laburrean, bere etekinak jaitsi baitira.

Prezioak goranzko egiturarekin mantentzen dira; balorea momentu honetan 11,64 eurotan kokatzen da, baina bere hurrengo helburua 14 eurotara ailegatzea izango dela aurreikuzten dute ekonomilariek. Dena dela, egun batetik bestera bankuak %4,66 puntu galdu egin ditu.

EAEko azalera handietako salmentek abenduan ateratako emaitzak aztertzeko orduan, kontuan izan behar ditugu hainbat faktore desberdin, esaterako: gabonetako hilabetea izan zela eta kontsumoa gainontzeko garaietan baino askoz gehiago igotzen dela, eta 2009. urtean zehar, orokorrean, Euskadin establezimendu berriak ireki zirela.

Dena dela, Eustaten datuen arabera, 2009ko abenduan %7,8ko ure arteko igoera nominala izan zuten EAEko azalera handietako salmentek, datu esanguratsua kontuan izaten badugu aurtengo krisialdi ekonomikoa. Oro har, bi sektore handiek jokaera ezberdinak izan zituzten joan den hilean: elikagaien salmentek %0,5eko urte arteko jaitsiera nominala izan zuten, berriz, gainerako salgaiek %12,7ko igoera pairatu zuten. Zehazki, salmenten igoera nominalak hiru lurraldeetan eman dira: Gipuzkoaren kasuan, salmentak %16,9 igo ziren; Araban igoera %2,8koa izan zen, eta Bizkaian, aldiz, %4,6ko gorakada eman zen.

Salmenten igoera hiru lurraldeetan eman da

2009 urteko bilakaera

Merkatalgune handietako salmentek %0,8ko jaitsiera nominala izan dute 2009. urte osoan, aurreko urtearekin alderatuz. Bestalde, lurralde historikoei dagokienez, joan den urtean metatutako bilakaerak honakoak dira: Araban %4,4 jaitsi dira salmentak, Bizkaian %1,2, eta azkenik, Gipuzkoan %2,2ko gorakada izan zuten, datuak nominalki adierazita daudela argi utziz.

Interesgarria izan daitekeen beste datu bat azken hilabetearen enplegatuen hazkundea izan daiteke. Kasu honetan, azalera handietako establezimenduetako enplegatuak %2,8 handitu ziren 2009ko abenduan azaroaren aldean. Hain zuzen ere, Gipuzkoan %10,3, Araban %0,7 eta Bizkaian %-0,1.

Estatuko selektiboak puntu erdia galdu du gaurko irekieran, arrazoi nagusia Obamaren erabaki edo politika berria izan da. AEBetako presidenteak neurri murriztaileagoak ezarriko ditu bankuetan; horregatik burtsek beherakada nabarmena pairatu dute azkenengo orduetan.

Dena dela, Espainiako egoera ez da hain negatiboa, Bankinter taldearen 2009ko emaitzak ezagutu ondoren, bere inbertsioek (eta beste banku batzuena ere) gora egin dute. Halere, Santander bankuaren egoera ez da aldatu eta balore handienen artean behekaldean jarraitzen du. Horrez gain, JP Morgan bankuak Popular taldearen prezioa jaitsiarazi egin du, (1,5 puntu galdu baititu).

Joan den urteko emaitzak espero baino positiboagoak izan arren, ekonomilarien aburuz, Bankinter taldearen aurreikuspenak ez dira oso positiboak, beheranzko joera iragartzen baitute. Hori dela eta, adituen gomendioa akzioak saltzea da.

Errebote egoeran aurkitzen da, bere gehiengo historikoak lortu ondoren, Santander bankuak emaitza negatiboak izan ditu etengabe; baina epe laburrean gora egingo duela aitortzen dute analistek. Dena den, egun batetik bestera %1,01 puntu galdu egin ditu.

Azkenengo ekitaldietan zehar, prezioek garapen sendoa izan dutela erakutsi dute. Une honetan Popular taldearen akzioek 5,31 euroko prezioadute, baina adituen ustez, hurrengo ekitaldietan 8,50 eurotara ailegatuko dela ziurtatzen dute. Hala eta guztiz ere, ostiraletik hona %0,48 puntu galdu ditu.

Euskal Autonomi Erkidegoko industri prezioak %0,2 jaitsi ziren 2009ko abenduan, Eustatek argitaratutako datuen arabera. Datu horiek kontuan hartuta, 2009ko emaitza aurreko urtekoarekin alderatuko bagenu, aldea %2,9koa izango litzateke (joan den urteko tasa 2008koa baino baxuagoa izanik).

Ikerketaren sailkapena sektoreka aurrera eraman ostean, abenduan zehar beren pezioak gehien igo zituzten sailak, aurreko hilaren aldean, hurrengo hauek izan ziren: “metalezko eta ez-metalezko meak” (%1,5) eta “Papera, edizioa eta arte grafikoak” (%0,9), besteak beste. Txanponaren bestaldean, prezioetan jaitsierarik nabarienak izan zituzten sektoreak, berriz, honakoak izan ziren: “Petrolioa fintzea” (%-1,6) eta “Ehungintza eta jantzigintza” (%-0,8).

Ondasunen helburu ekonomikoaren araberako sailkapenari dagokionez, pasa den hilabetean, sektore-talde handien prezioen bilakaerak desberdinak izan ziren, esaterako: Energiaren prezioak %0,9 jaitsi dira; Ekipo-ondasunek %0,1 behera egin zuen ere, eta Bitarteko ondasunenak %0,1 igo. Oro har, Ekipo-ondasunak %0,3 haitsi dira guztira.

Azkenik, ondasun-taldeen prezioen bilakaerek alde nabarmenak azaldu zituzten urte arteko aldian. Bitarteko ondasunen prezioak %6,4 jaitsi ziren, aldiz, Energiarenak %1,1 igo ziren.